Umowa komisowa

Umowa komisu polega na tym, że przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się sprzedać samochód na rachunek zlecającego (komitenta), ale we własnym imieniu. Taki sposób sprzedaży samochodu ma swoje zalety. Na przykład pozwala zaoszczędzić czas potrzebny na umawianie się z kolejnymi zainteresowanymi. Są też i wady. Najpoważniejsza: za sprzedanie auta komisowi należy się prowizja.

Co zatem zrobić, żeby wyjść na swoje i nie dać się zaskoczyć niekorzystnymi warunkami umowy z komisem? W naszym kraju obowiązuje zasada swobody umów. Zgodnie z nią strony kontraktu mogą dowolnie uregulować wzajemne prawa lub obowiązki, byleby treść lub cel umowy nie sprzeciwiały się prawu ani zasadom współżycia społecznego. Oddając auto do komisu nie musimy więc podpisywać gotowej umowy, którą komis przedstawia każdemu klientowi. Warto sprawdzić, co przewidują w tym względzie przepisy Kodeksu cywilnego, a potem indywidualnie negocjować warunki umowy z właścicielem komisu.

Umowa

Przede wszystkim trzeba wyjaśnić jedno: jeśli komis chce od nas kupić samochód i oferuje gotówkę od ręki, to nie jest to umowa komisu, tylko klasyczna umowa kupna sprzedaży. Inne są wtedy skutki, inne prawa i obowiązki stron. W komisie oddajemy auto w obce ręce, ale ono nadal stanowi naszą własność.

Umowę komisu najlepiej zawrzeć na piśmie, choć przepisy tego nie wymagają. Jeśli przewidujemy, że prowizja dla komisu wyniesie ponad 2 tysiące złotych, umowa powinna być zawarta na piśmie. Będzie dowodem w razie, gdyby doszło do sporu.

Cena

W umowie komisu strony uzgadniają cenę, za którą samochód ma zostać sprzedany. Mogą ją określić na dwa sposoby: wpisując dokładną kwotę albo cenę minimalną. W obu przypadkach komis jest zobowiązany do takiego działania, by uzyskać jak najwyższą cenę.

Właścicielowi auta może jednak zależeć na jego szybkiej sprzedaży, tymczasem cena, wywindowana przez komis w celu osiągnięcia jak najwyższej prowizji, często zniechęca potencjalnych nabywców. Właściciel może zapobiec takiej sytuacji zastrzegając w umowie, że komis nie ma prawa sprzedać samochodu po cenie wyższej niż wyznaczona w umowie.

Właścicielowi należy się dopłata różnicy, jeżeli komis sprzeda samochód za cenę niższą od zapisanej w umowie. Do właściciela trafi również nadwyżka w przypadku uzyskania przez komis ceny wyższej niż uzgodniona.

Prowizja

Za sprzedany na zlecenie samochód komisowi należy się prowizja, czyli procent uzyskanej od nabywcy ceny. Wysokość prowizji również powinna być zapisana w umowie. Można ją określić w procentach (np. 10 procent ceny) albo w ułamkach (np. jedna dziesiąta ceny).

Zgodnie z zasadą swobody umów strony mogą uzgodnić, że w razie sprzedania auta za cenę wyższą niż zapisana w umowie, podzielą się nadwyżką. Wtedy, poza normalnie ustaloną prowizją, komis otrzyma dodatkową, mniejszą lub większą prowizję od nadwyżki. Jaką dokładnie – trzeba określić w umowie, najlepiej znów procentowo.

Właściciele pojazdów skarżą się, że po kilku tygodniach od wstawienia samochodu do komisu, dostają stamtąd wiadomość, że trzeba obniżyć cenę, bo na samochód nie ma chętnych. Oczywiście właściciel nie musi się na to godzić, ale jeśli chce, to powinien swą zgodę wyrazić pisemnie, np. w formie aneksu do umowy. Strony mogą ustalić już w pierwotnej umowie, że jeżeli powierzony samochód nie zostanie sprzedany w oznaczonym czasie, to komis ma prawo obniżyć cenę do oznaczonego pułapu.

Kiedy wypłata?

Umowa komisu to tak zwana umowa rezultatu. Oznacza to, że prowizja należy się komisowi dopiero po wydaniu komitentowi pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży. W praktyce strony zapisują w umowie, że komisant wypłaci komitentowi cenę pomniejszoną o prowizję. Mogą się też umówić, że rozliczenie umowy nastąpi później, np. po kilku dniach, tygodniach albo w następnym miesiącu po sprzedaży auta. Komisant może jednak żądać prowizji także wtedy, gdy umowa nie została wykonana z przyczyn leżących po stronie komitenta, np. właściciel sam sprzedał auto w trakcie trwania umowy.

Podstawa prawna:

Art. 765- 773 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)

1. właściciel pojazdu nie może żądać zapłacenia różnicy ceny ani odmówić zgody na wyższą cenę, jeżeli komis nie mógł sprzedać auta po cenie uzgodnionej w umowie, a sprzedaż po innej cenie uchroniła go od poniesienia szkody.



2. komis może zabezpieczyć swoje roszczenia o prowizję lub o zwrot różnych wydatków. Przysługuje mu bowiem ustawowe prawo zastawu na samochodzie oddanym w komis, ale tylko dopóki auto znajduje się u niego albo dopóki może nim rozporządzać za pomocą dokumentów.